محارب و حکم آن مبتنی بر فقه و حقوق اسلامی

حجت الاسلام محمد رضا باقرزاده استادیار حقوق و علوم سیاسی موسسه امام خمینی(ره)

پرونده ویژه | فصل_تبیین

در فقه اسلامی، برای مواجهه با خشونت‌های سازمان‌یافته علیه امنیت جامعه، عناوین روشنی وجود دارد؛ از جمله «محاربه» و «بغی». این مفاهیم ناظر به اقداماتی‌اند که با هدف برهم‌زدن امنیت عمومی، ایجاد رعب و یا مقابله مسلحانه با حاکمیت اسلامی صورت می‌گیرند. میان تشکیل گروه‌های مسلح برای براندازی و آنچه در ادبیات حقوق بین‌الملل ذیل تروریسم شناخته می‌شود، از جهت تهدید سازمان‌یافته علیه امنیت عمومی، شباهت‌هایی قابل مشاهده است؛ هرچند چارچوب‌های حقوقی و تعاریف ممکن است متفاوت باشند. در قانون مجازات اسلامی نیز، با الهام از مبانی فقهی، «دست بردن به سلاح» با قصد ترساندن مردم و سلب امنیت عمومی، در قالب عنوان محاربه مورد جرم‌انگاری قرار گرفته است؛ یعنی جایی که هدف، ایجاد خوف، رعب و اخلال جدی در آزادی و امنیت جامعه باشد.