حجتالاسلام والمسلمین دکتر مهدی ابوطالبی؛ رئیس انجمن علمی تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی حوزه علمیه قم
پرونده ویژه | فصل حکیم مجاهد
علم از منابع مختلفی بهدست میآید؛ گاه بر پایه استدلالهای عقلی حاصل میشود، گاه بر اساس روشهای تجربی و گاه نیز از طریق روشهای نقلی. بهویژه در حوزه علوم انسانی، با توجه به اینکه این علوم در پی توصیف انسان و رفتارهای او هستند و در مواردی نیز به تجویز میپردازند در واقع، هم وضعیت و رفتار انسان را تحلیل میکنند و هم دستورالعملهایی ارائه میدهند. به عبارت دیگر، علوم انسانی هم بخش توصیفی دارند و هم بخش هنجاری. مرحوم آیتالله مصباح، همچون تقریباً تمامی فقها و علمای دینی، بر این باور بودند که از آنجا که دین اسلام، دینی کامل است و برای سعادت دنیا و آخرت انسان آمده (البته سعادت دنیا در راستای سعادت آخرت تعریف میشود) طبیعتاً برای رفتارهای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و حقوقی انسانها برنامه، سخن و توصیههایی دارد و گاه نیز توصیفاتی درباره ماهیت انسان ارائه میدهد؛ همانطور که در قرآن و روایات آمده است.